De laatste 10 jaar zijn er rond onderwijs en jeugd veel zaken veranderd, ook in Friesland: de scholen hebben er taken bijgekregen, zoals naschoolse en tussenschoolse opvang. We hebben te maken met een krimpende bevolkingssamenstelling, meer ouders trekken naar de steden, er zijn meer kinderen die extra zorg nodig hebben. Ondertussen zijn de toekomstige banen voor onze kinderen niet meer zo éénduidig als ze vroeger waren. Al deze veranderingen vragen een reactie op het onderwijs- en jeugdbeleid. Hoe spelen scholen, opvang instellingen en gemeenten in op deze ontwikkelingen. Daarover willen wij graag met elkaar in debat. We willen daarbij met name inzoomen op het primair onderwijs. In het debat willen we inzichten en ervaringen met elkaar delen en kijken naar een perspectief voor het basisonderwijs in Fryslân in 2018. Wat zijn de grote veranderingen waar we mee te maken krijgen? Hoe gaan we ons daartoe verhouden?

• Inleiding van Tonny van den Berg, adviseur onderwijs & jeugd:
  
  “De ontwikkelingen van de afgelopen 10 jaar in het maatschappelijke terrein, die van invloed zijn op de jeugd. (meer twee-verdieners, waardoor meer kinderen buiten het gezin worden opgevangen, verdere ontzuiling, veranderende beroepen, waar het onderwijs op in moet spelen, veel kinderen die extra zorg nodig hebben en nu komt daar ook de demografische ontwikkelingen bij, waardoor kleine scholen zullen gaan verdwijnen). Deze ontwikkelingen raken de opvoeding van en het onderwijs aan kinderen.
  Hoe geven we dat vorm?”
• 30 minuten discussie / denksessie in groepen over 4 á 5 kernvragen:
• 30 minuten evaluatie van de kernvragen
• brede discussie -> conclusie -> gepaste volgende stappen

Wij zouden jouw bijdrage bij deze discussie zeer op prijs stellen.

Meld je a.u.b.  hier aan als je geinteresseerd bent en wilt deelnemen.

Voor meer informatie en opgave klik hier om naar de juiste pagina van keunstwurk te gaan

met Lonny van Ryswyck, www.ateliernl.com
Locatie: Bezoekerscentrum Fryske Gea in Earnewâld.

Vogeltrek is het verhaal van dieren met schijnbaar onbegrensde mogelijkheden. De sky lijkt hun limit, tot het moment waarop menselijke expansie de vogels en hun wereldse reizen onmogelijk maken. In het zicht van het uitsterven van verschillende vormen van vogeltrek, transformeert de passie van Pruiksma en Piersma zich in een door ongerustheid gedreven betrokkenheid. In deze muzikale beeldvertelling proberen zij het lot van de trekvogels van het boerenland op scherp te zetten.

Theunis Piersma, hoogleraar dierecologie aan de RUG, en Sytze Pruiksma, slagwerker en componist, hebben een gezamenlijke passie voor kunst, natuur en vogels. Ze ontmoeten elkaar regelmatig op het snijvlak van onderzoek en muziek en versterken zo elkaars werk

Sytze Pruiksma, slagwerker en componist, en Theunis Piersma, hoogleraar dierecologie aan de RUG, hebben een gezamenlijke passie voor kunst, natuur en vogels. Beiden willen ze een verhaal vertellen. Sterker nog, ze willen hetzelfde verhaal vertellen.
Hun verhaal gaat over vogeltrek, over dieren met schijnbaar onbegrensde mogelijkheden. De sky lijkt hun limit tot het moment waarop menselijke expansiedrift het de vogels en hun wereldse reizen onmogelijk maakt. In deze muzikale beeldvertelling proberen zij het lot van de trekvogels van wad en boerenland op scherp te zetten.

Deelnemers aan de workshop:
Barbara Jonkers, Sanne Hiddema, Nelleke Soejoko, Hester van der Meulen, Jeroen Deen, Frouke Feijen, Fokke Fokkema, Heidi van der Moelen, Johan Bouwhuis, Marga Houtman en Patrick Gofre.

Een inspirerende dag in het atelier van René Knip in Pingjum. Het atelier ademt de passie, sporen en bevlogenheid uit van het werk van René. Valt niet mee om zijn betoog kort samen te vatten. In ieder geval staat vrijheid en het behouden van de regie voorop. Wat je zelf wilt maken is belangrijk en de drijfveer. Waar je passie ligt, daar ben je goed in, en je moet maken wat je drijft. Opdrachten zijn te plooien. Vraag jezelf steeds af… waarom? Belemmeringen in een opdracht zijn juist uitdagingen, ze bieden vrijheid bij geven richting aan de oplossing voor een opdracht.

Basis is de taal waarmee uitdrukking wordt gegeven en die door middel van typografie kan worden gevormd.
René komt uit bij de vraag aan de deelnemers: neem een woord of zin die bij je past, die je op het moment aanspreekt en kijk hoe je door middel van typografie en ruimte dit gegeven verder kunt optimaliseren.

Na een wandeling naar… en voortreffelijke Italiaanse lunch in Pingjum, keren we terug in het altelier en bespreken denkrichtingen en inspiraties.
Kort samengevat:

Marga: zorgen over verslechtering van haar directe woonomgeving
Patrick: beeld en taal, oude paden en hekken
Johan: vergankelijkheid en de dijken als vertrekpunt om dat te kunnen tonen
Hester: de vanzelfsprekendheid, dat wat je van huis uit mee krijgt
Fokke: Wolkom! de openheid in de aard van de Friezen
Barbara: leesletter voor de Friese taal die oplossing biedt voor o.a. drieklanken
Sanne: dansen op locatie
Frouke: word wakker! …voor het te laat is
Heidi: doorbreken van bescheidenheid, ambities aanwakkeren
Jeroen: vanuit een specifiek perspectief
Nelleke: bewustzijn, stil staan bij de dingen

Voorstel is dat iedereen zijn idee en visie verder uitwerkt in een korte tekst en met enkele afbeeldingen.
Over ongeveer een maand komen we dan weer bij elkaar, presenteren en bespreken de verder uitgewerkte ideeën.
Er wordt voorgesteld een LinkedIn groep te straten zodat er makkelijk onderling contact kan blijven.

De verschillende ideeën zouden het begin kunnen zijn van een grotere reeks typografische uitingen door heel Fryslân heen. Een dynamisch grafisch evenement.
Er zou een grotere groep kunnen worden geformeerd (met bijvoorbeeld locale ambassadeurs) met ‘doeners’ die zich verplichten om een boodschap in beeld te brengen …bijvoorbeeld in 2018.
Verslagen (in beeld en geluid) van de activiteiten zijn te volgen op een internetsite.

De culturele waarde van Fryslân wordt hierdoor in beeld gebracht voor de culturele hoofdstad door een grote kring Friese ontwerpers, vormgevers en andere creatieven.
Een vrijplaats voor creativiteit en met kruisbestuiving tussen verschillende disciplines.

klik hier om het gehele artikel van Martin Kuipers te lezen

Artikel: Friesch dagblad van Zondag 12 februari 2011.
Interview: Erik Betten

Fryslân is een bron van inspiratie. De eigen taal, de ruimte en de variaties aan landschapskenmerken, het gras, de klei, boomwallen, vogels, dijken, de dorpen en de bewoners met hun doen en laten.
Er is voer te over. Maar hoe ziet het er in de toekomst uit. Kunnen we invloed uitoefenen op die toekomst. Kan vormgeving daar een rol in vervullen?
Een vormgevingsproces start met inspiratie, vrij kunnen denken, brainstormen en creativiteit de vrije loop laten. Zonder belemmeringen maar wel met een ambitie: een plan om met vormgeving iets voor de toekomst van Fryslân te betekenen.

VormLab Fryslân heeft als doel plannen te ontwikkelen vanuit de creatieve sector die de kernkwaliteiten van Fryslân als uitgangspunt hebben en die te versterken. Vanuit een creatief proces kan uitwisseling en samenwerking tussen vormgevers een meerwaarde worden. Met als resultaat plannen en ideeën die bijvoorbeeld aansluiting vinden bij de ambities voor Fryslân als culturele hoofdstad in 2018.

Aan de slag
Er zijn vijf thema’s en vijf inspiratiedagen.
De dag wordt ingeleid en verzorgd door een aansprekende vormgever als inspirator van het thema.
De deelnemende groep bestaat uit 8 tot 12 professionele vormgevers die een ding gemeen hebben: hart voor Fryslân. Zij gaan samenwerken en brainstormen over ideeën… plannen voor de toekomst van Fryslân. Aan het eind van de dag worden ideeën gepresenteerd en besproken. De betrokken vormgevers houden de verbinding met hun plan.

De prille plannen krijgen een vervolg. Het zoeken naar partners en connecties. Een panel helpt bij het doel om tot uitvoering van een plan te komen. Daar is geld voor nodig. In de begroting van het plan wordt ook een honorarium voor de vormgevers geregeld die aan dat plan zijn verbonden. Wanneer er geld komt van partners of fondsen kan het plan worden gerealiseerd.

Thema’s

(1)
Taal en typografie
Taal is een machtig middel en met typografie geef je daar een extra dimensie aan. Hoe kan taal en typografie worden ingezet om een dynamisch proces in gang te zetten.

> met René Knip / vrijdag 18 maart in Pingjum (10.30 tot 17.00 uur)

(2)
Duurzame grondstoffen
In het principe van Cradle to Cradle wordt afval weer voedsel. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van grondstoffen die anders niet of nauwelijks worden gebruikt. Welke onontgonnen grondstoffen of welk materiaal herbergt Fryslân en hoe kunnen we dat gebruiken voor nieuwe duurzame producten. Wat zien we over het hoofd en blijkt goud te zijn.

> in voorbereiding / vrijdag 15 april

(3)
Ruimte en landschap
Fryslân is de provincie met de rijkste en grootste variatie aan landschapstypen. Het landschap staat onder druk. Om die rijkdom te behouden en beschermen is bewustzijn en bereidheid tot samenwerking noodzakelijk. Hoe kunnen we de waarde van het landschap sterker maken en markeren}

> in voorbereiding / vrijdag 20 mei

(4)
Virtuele omgeving
De digitale wereld is een wereld op zich die mogelijkheden biedt om anders en meer bewust in de eigen omgeving en zijn geschiedenis te staan. Hoe kunnen we de schatten van Fryslân een nieuw leven geven.

in voorbereiding / vrijdag 16 september

(5)
Sociale cohesie
De mogelijkheden van vormgeving gaan verder dan een mooi of stijlvol product. Het is een proces waarbij mensen in beweging kunnen worden gebracht. Vormgeving kan oplossingen bieden voor maatschappelijke problemen. De samenleving kan daar van profiteren. Hoe zetten we vormgeving in om het sociale klimaat te helpen verbeteren.

in voorbereiding / vrijdag 7 oktober

Deze serie ideevormende inspiratiedagen voor vormgevers wordt georganiseerd door Keunstwurk.
Het is een initiatief van Keunstwurk en Station Fryslân 2018 samen.
Station Fryslân 2018 is een onafhankelijk initiatief dat debat en discussie initieert over de brede maatschappelijke ambities van Fryslân voor het jaar 2018. Eén van die belangrijke ambities voor 2018 is Fryslân2018, het project om Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa te maken.
Station Fryslân 2018 nodigde in 2010 een aantal vormgevers uit om samen te denken over vormgeving met het doel de bewustwording van aanwezige kwaliteiten van Fryslân te vergroten. Aan die debatten werd door ongeveer twintig enthousiaste vormgevers deelgenomen. Het vraagt om een meer gestructureerde voortzetting. Keunstwurk bood aan dit te gaan organiseren als voorbeeldproject onder de titel VormLab Fryslân.

Aanmelden
Vormgevers kunnen zich aanmelden voor deelname aan een of meerdere inspiratiedagen. Bij een te ruim aantal aanmeldingen hanteren we een selectieprocedure.
Voor deelname wordt verwacht dat men een gezamenlijke code onderschrijft waarmee het eigendom van ideeën wordt gerespecteerd.

Stuur voor aanmelding of meer informatie een email aan r.koster[at]keunstwurk[dot]nl
Voor vragen of informatie kan ook worden opgenomen met bastiaan[at]stationfryslan[dot]nl

Overige informatie via:
www.keunstwurk.nl
www.stationfryslan.nl

[klik hier voor de volledige VormLab uitnodiging]

Op maandag 14 februari treden Duo Harpverk en Elmar Kuiper op in de kerk van Britswert.
klik hier voor de poster.

Duo Harpverk komt uit Reykjavik, IJsland en bestaat uit de naar IJsland geëmigreerde Hengelose slagwerker Frank Aarnink en de Amerikaanse harpiste Katie Buckley. Beide musici spelen in het dagelijks leven in het Iceland Symphony Orchestra. Het is voor het eerst sinds jaren dat Frank Aarnink weer voet zet op Nederlandse bodem om concerten te geven. In het concert worden twee wereldpremières gespeeld die gecomponeerd zijn door de Hengelose componisten Gerard Neurink en Folkert Buis. Het concert in Britswert maakt deel uit van een concertreis door Nederland, waarbij tevens concerten worden gegeven in Hengelo, Amsterdam en Den Haag.

De doelstelling van het duo is om compositieopdrachten te geven voor werken voor harp en slagwerk aan bij voorkeur jonge componisten, en deze werken uit te voeren. Sinds de oprichting in 2007 heeft Duo Harpverk meer dan 20 opdrachtcomposities uitgevoerd van componisten uit IJsland, Denemarken, Engeland, Australië en de Verenigde Staten. Duo Harpverk heeft op verschillende IJslandse muziekfestivals gespeeld en in 2010 hebben zij een concertreis door Denemarken gemaakt.

Elmar Kuiper woont in Huins. Hy is psychiatrisch verpleegkundige, beeldend kunstenaar, filmmaker, toneelschrijver en dichter.

In Britswert leest Kuiper nieuwe gedichten voor, die zullen verschijnen in Granytglimkes, z’n derde Friestalige bundel (Uitgeverij Bornmeer). Kuiper schrijft zowel in het Fries als in het Nederlands. Hertbyt (Uitgeverij Bornmeer, 2004) en Hechtzwaluwen (Uitgeverij Augustus, 2010) werden respectievelijk genomineerd voor de Fedde Schurer prijs en de
Cees Buddingh’prijs. Kuiper trad op tijdens Poetry International (2006 en 2010) en op het Stanza Festival (2008) te Schotland.

Datum: maandag 14 februari 2011
Aanvang: 20:00 uur, zaal open om 19:30 uur
Toegangsprijs: vrije gift
Adres: Terp 2, Britswert

Meer informatie via Dhr. Herman Aarnink
Tel: 074 – 2420808
E-mail: h.aarnink[at]kpnmail[dot]nl
www.harpverk.com

Kernvraag vandaag: wat zijn de kansen voor Fryslân als digitale regio?

Ter inleiding een korte presentatie van Klaas Sietse over de doelstelling van Station Fryslân 2018.
Klik hier om deze presentatie te downloaden

De volgende vragen werden als debatvragen voorgelegd:
wat zijn de kansen voor Fryslan als digitale regio (vanuit Europa) vanuit de bril van culturele betekenis?
Hoe kunnen moderne middelen helpen cultuur beleefbaar te houden?
Welke kansen doen zich op dit gebied voor en welke conceptuele ontwikkeling vindt er plaats richting 2018?

Inleiders:
Monique Brinks / Bastiaan Blaauw (over toepassing Virtuele Beleving)
Willem Reek over Digitale Agenda Fryslân (in europa),
Muzikaal intermezzo van Sytze Pruiksma.

Presentatie Brinks & Blaauw

Onderwerp: Toepassing Virtuele Beleving
klik hier om de volledige presentatie te downloaden

Augmented reality en cultureel erfgoed
Virtuele Beleving kan (steeds meer) bijzonder gemaakt worden omdat de technologie van vandaag o.a. morgelijkheden kent om een virtuele wereld toe te voegen aan de werkelijkheid (Augmented Reality). Het geïntegreerde geheel heeft toegevoegde waarde aan de platte werkelijkheid doordat informatie wordt toegevoegd, die normaliter niet beschikbaar is. Zo zouden in een bus, geparkeerd voor het Stadhouderlijk Hof te Leeuwarden, op de ramen historische beelden kunnen worden geprojecteerd, die de werkelijkheid uit de 17 e eeuw laten zien, bijvoorbeeld de aankomst van een hofhouding per koets. Datzelfde effect kun je bewerkstelligen via de nieuwste mobieltjes.

Herbeleving van vergaan erfgoed
Een ander voorbeeld waar virtuele beleving de werkelijkheid versterkt is het historische project  “Het Scholtenhuis” te Groningen (www.scholtenhuis.nl) . Tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit Scholtenhuis de toenmalige behuizing van de Sicherheids Dienst (SD). Het pand is weggebombardeerd en platgebrand aan het einde van de oorlog. Via de laatste technieken is dit  pand digitaal volledig gereconstrueerd ten behoeve van onder andere onderwijstoepassingen. De reconstructie heeft plaatsgevonden middels archiefmateriaal. Tevens zijn opnames van acteurs en actrices geïntegreerd in de diverse, virtueel toegankelijke, Scholtenhuiskamers, zodat een levendig huis ontstaat waarin getoond wordt hoe gewerkt en geleefd werd in “Het Scholtenhuis” ten tijde van de SD-periode.

Uniforme ontsluiting van collecties = the key
Virtuele Beleving kan ook plaatsvinden waar collecties worden samengebracht in een platform. Zo bestaat er een filmplatform, waarin ongeveer 1000 films zijn samengebracht, die digitaal beschikbaar zijn (www.oorloginblik.nl)

Het organiseren van data is misschien wel de belangrijkste doelstelling. Creatieve toepassingen (van Scholtenhuis tot Augmented Reality ideeën) zijn allen afhankelijk van een dataomgeving waaruit de content geput kan worden.

Lopende initiatieven
Aangezien het aantal collecties oneindig is, kunnen er vele platforms ontstaan. Europeana is een europees platform, en zo zal er ook ruimte kunnen zijn voor fryske platforms die hierin geïntegreerd kunnen zijn.

Ideeën voor Fryslân:
Praktische toepassingen kunnen bijvoorbeeld zijn: * geschiedenis (kanon fryske skiednis, relevant voor toerisme en onderwijs) * Nu (vogelkennis) * toekomst (burgerparticipatie bouwplannen).
Gevraagd naar het nut van geïntegreerde beleving (de kernwaarde “stilte” moet toch volledig in de realiteit beleefd worden) werd gesteld dat alles (in Fryslan) aanwezig is, maar dat het wel zichtbaar gemaakt moet worden. “het zijn de toevoegingen aan de werkelijkheid die context geven”.

De conclusie van Brinks & Blaauw:
inhoud  +  platform +  context  +  toepassingen:
2018    nieuwe kansen om Fryslan zichtbaar te maken

Presentatie Willem Reek

Onderwerp: Digitale Agenda Fryslan
klik hier om de volledige presentatie te downloaden

Fryslân en Europa
In een bredere context dan culturele betekenis is er een project opgetuigd wat zich met de bredere betekenis van digitale infrastructuur voor o.a. rurale gebieden zoals Fryslân. Maatschappelijke digitalisering rukt op en de vraag vanuit Europa is in hoeverre dat iets toevoegt aan de kwaliteit van leven. Het thema wat Europa hieraan hangt is ‘The Well Being of All’

Aanvliegen via bestaande provinciale thema’s
Het Fryske antwoord is om de huidige grote ontwikkelingen als uitgangspunt te nemen, en daarbinnen te kijken naar de digitaliseringskansen. Dus wat zijn b.v. de digitaliseringskansen binnen het thema Duurzaamheid of het thema Water. Doelstelling van de Digitale agenda is dus die thema’s via digitalisering te versterken. De focus ligt dus duidelijk op op thema (of diensten), en NIET op digitalisering (of infrastructuur) an sich.

Transectorale uitdaging
Ontwikkelingen vinden heden ten dage vaak sectoraal plaats, de uitdaging voor de Digitale Agenda Fryslân is naast sectorale ondersteuning ook juist ook transsectoraal te kijken. Wat betekent dan de Digitale Agenda Fryslan als je meerdere thema’s met elkaar kruist of verbind?

Aansluitend verzorgde Sytze Pruiksma een kort klankenmaal dat gretig werd ingenomen door de aanwezige perrondebaters.

Debatvragen

En de perrondebaters kwamen tevoorschijn in drie groepen:

Opwarmvraag: hoe oud ben jij in 2018?

Op weg naar 2018: – welke conceptuele ideeën leven er over de rol van cultuur irt digitalisering rond het thema erfgoed (erfgoedbeleving)?
spelregel: geen idee is wild genoeg. Alles kan!

Wat kan Fryslan doen aan digitalisering van cultuur? En hoe kan Fryslân dat doen?

Discussie Groep 3:
In een steeds kleinere wereld wordt steeds meer informatie gedeeld. Maar hoe wordt die informatie ontsloten: voor wie is het beschikbaar? Depots van musea digitaliseren en integreren met virtuele toepassingen kan dood erfgoed tot leven wekken. Digitalisering wordt steeds goedkoper, dus is er een wereld te winnen.

Discussie Groep 2:
Is in 2035 de noodzaak tot reizen niet vervallen, omdat alles “on the spot” beleefbaar is door virtuele toepassingen. En dan ‘multisensing’ (ruiken, proeven, voelen, horen en zien). De formulering van de wensbeleving vervult de wens.

Discussie Groep 1:
De groep had zich afgevraagd waar we nu zijn en waar we in 2018 uitkomen. Het spanningsveld tussen vergaarbak en bruikbare informatie werd onderkend. Volstaat het om data te consumeren of moeten virtuele toegevoegd worden (zie huidige trend via info-graphics)? Het samensmeden van datawarehouses (niet tot één fysiek warehouse, maar virtueel) waarin veel informatie beschikbaar is voor een breed publiek wordt als randvoorwaardelijk geacht.
Genealogie van Friezen zou een samenbindende factor voor Friezen kunnen zijn.

Nog een aantal opmerkingen:
Veel meer denken vanuit ‘behoeftes’ toekomstige bewoners / burgers
Hoe leren we delen?
Burgers zijn niet alleen consument van informatie maar gaan er ook dingen aan toevoegen (‘anarchie!’).
Gewenst: ontkokering
Breder kijken dan alleen erfgoed. Koppeling met CBS/politiek/economie/… duiding van informatie kan transsectoraal meer toegevoegde waarde geven.
Misschien kan in Fryslân genealogie een springplank zijn richting digitalisering (de persoonlijke reisgids door de tijd)
Opzetten/denken vanuit sociale cohesie -> welke informatie = nodig en gewenst?

Discussie: en hoe nu verder?
Via de tafel van groep 1 werd het spanningsveld moderniteit vs traditie, en economische ontwikkeling vs bewaren toegepast op de sector toerisme. De eisen van plattelandsbehoefte en die van toerisme moeten naar een eenheid toe groeien. Op de Waddeneilanden is het infield-outfield vraagstuk goed opgelost, en voor Fryslan is dit vraagstuk een grote uitdaging. De groep ziet cultuurtoerisme als oplossingsrichting, waarbij Fryslan een uitloopfunctie heeft als natuur- en cultuurgebied, terwijl e-werken een grote vlucht neemt.

De eerste stap is digitalisering van dorps- en stadsgemeenschappen, wat gefaciliteerd moet worden via programma’s. Daarbij moet de inhoud centraal staan waarna het proces interactief kan volgen en vorderen. Daarmee blijft het een lerend proces en wordt het geen project.

Opzet van programma’s zou naast inhoudelijk ook vraaggestuurd moeten zijn. Dus niet vanuit aanbod gedacht. Vandaar het voorstel om van onderop te beginnen, uit te bouwen door gebruik, en de weg van het voortschrijdend inzicht te bewandelen. Zie hier het proces.

Een hick-up voor de toegankelijkheid van informatie is nog wel dat die informatie ‘waarde’ heeft. Voor een aantal zaken zijn het niet alleen de instituten die informatie hebben maar ook een groot aantal particulieren of ondernemers. Over de ontsluiting van die informatie zal een ‘business model’ moeten worden gemaakt. Dit is gelijktijdig één van de belangrijke effecten van digitalisering van onze maatschappij (zie Wikileaks discussie) het huidige tijdsgewricht vraag nieuwe bedrijfsmodellen en verdienmodellen.

Bijdrage van Louwrens Hacquebord (o.a. fryslanwonderland)

Kan virtuele beleving de culturele waarde van Fryslân vergroten?
Een paar gedachtes n.a.v. het perrondebat van Station Fryslân op 19 januari te Britswert

1. Virtual reality als instrument om meer bezoekers te trekken: doe het goed of doe het niet!  Het is voor de potentiële bezoeker een eerste indruk en die is cruciaal als het er om gaat hem of haar te verleiden om ook in het echt te komen kijken.
2. Augmented reality (het aan de werkelijkheid toevoegen van een extra laag):  niet geschikt als instrument om mensen te verleiden een stad of gebied te bezoeken  omdat het dan automatisch gebruikt zal worden om de werkelijkheid mooier te maken dan ie is; en daar prikt de consument direct doorheen; wel geschikt om de bezoeker die er al is te begeleiden: een digitale gids die  informatie geeft over wat er te zien en te doen is (al zal het natuurlijk nooit de persoonlijk interactie met een gids van vlees en bloed kunnen vervangen); het ‘on the spot’ toevoegen van geluid en/of beeld (bijvoorbeeld die koets voor het Stadhouderlijk Hof) is niet meer en niet minder dan een leuke gimmick: entertainment waarbij het meer om productverbetering gaat dan om promotie.
3. Digitale toepassingen moeten geen doel op zich worden: (te) vaak wordt er gedacht: “dit en dit is er allemaal mogelijk, dus daar moeten we iets mee”. Op die manier ontstaan ‘oplossingen’ zonder dat er sprake is van een ‘probleem’. Meestal is dan ook sprake van een ‘lege huls’: de nieuwste digitale techniek, mooie presentatie, iedereen enthousiast, maar op een paar voorbeeldjes na ontbreekt het volledig aan ‘inhoud’, of te wel content. Dan wordt er bij de lancering gezegd dat er “met dank aan de subsidiegever iets heel moois is neergezet, maar dat het eigenlijk nu pas begint: nu moet het systeem nog gevuld worden”. En van dat vullen komt dan vervolgens meestal niet zo veel.
4. Bastiaan Blauw gaf twee voorbeelden van hoe het ook kan (en m.i. altijd zou moeten): een moderne, digitale oplossing bedenken en maken voor een concreet ‘probleem’ (namelijk: we hebben een schat aan prachtig materiaal, en we willen die schatten voor een breed publiek toegankelijk maken).
5. Dat is ook ons doel: het zichtbaar en voor een breed publiek toegankelijk maken van “De schatten van Fryslân”. Dat is ook de naam van het project waarvoor we samen met Doarpswurk, Afûk en AOC Friesland een subsidieaanvraag hebben ingediend bij Plattelânsprojekten. Doel van het project is het blootleggen van de schatten die verborgen liggen in de Friese dorpen zelf. Daartoe zullen onder meer zoveel mogelijk dorpswebsites worden gekoppeld aan FrieslandWonderland. (NB Ik kreeg net een mailtje dat de provincie tweederde van het gevraagde bedrag toe wil kennen!).
6. 2018 Is niet zo ver weg. Ik word in dat jaar nog maar 53 (…). Tegelijkertijd is het nog héél ver weg: je kunt je nauwelijks een beeld vormen van hoe de digitale wereld er over 7 jaar uitziet. Dat is overigens geen probleem en al helemaal geen reden om geen ambities te formuleren voor Fryslân 2018. De techniek zal nooit een belemmering vormen voor die ambities.
7. De ambitie zou wat mij betreft moeten zijn dat ‘het verhaal van Fryslân’ in 2018 (of zoveel eerder als mogelijk) compleet is en compleet wordt gehouden en dat iedereen kan ‘citeren’ uit dat verhaal: iedereen die iets wil vertellen over Fryslân kan tegen betaling gebruik maken van de verzamelde informatie.
   a: ‘Het verhaal van Fryslân’ gaat over het Friese erfgoed in brede zin: gebouwd erfgoed, landschap, natuur, cultuur, taal, etc. Het is een gereguleerd platform: een database waaraan ‘derden’, na tussenkomst van een redactie, mee kunnen bouwen. De database kan op meerdere manieren bevraagd worden: geografisch, thematisch, naar vorm (tekst, foto, video), naar herkomst, etc.
   b: Er is informatie te over. Her en der ligt allerlei prachtig materiaal dat vaak niet of nauwelijks (meer) gebruikt wordt: al dan niet verborgen schatten. En die schatten zijn geld waard zijn. Door het materiaal te recyclen en te verzamelen in een database ontstaat een nieuw product: ‘het verhaal van Fryslân’. Dat kan, in stukjes, weer verkocht  worden. De winst wordt in een fonds gestort, waar partijen die zich bezighouden met behoud en ontwikkeling van het Friese erfgoed een beroep op kunnen doen.
   c: Kortom: partijen die belang hebben bij informatie over het Friese erfgoed, en die vaak indirect ook profiteren van dat erfgoed, betalen voor die informatie en dragen op die manier bij aan het behoud van het erfgoed.
   d: Bij ‘het verhaal van Fryslân’ gaat het niet (primair) om de techniek: het staat of valt met de inhoud. Informatie en informatie-management zijn cruciaal. Een belemmering zou kunnen zijn dat partijen hun informatie niet (gratis) beschikbaar willen stellen. Die ervaring hebben wij niet: over het algemeen werken partijen graag mee omdat hun informatie breder verspreid wordt dan alleen via hun eigen website. Dat enthousiasme zal alleen maar groter zijn wanneer het concept wordt ondergebracht in een stichring en daarmee (ook formeel) geen ‘commercieel ding’ meer is.
   e: ‘Het verhaal van Fryslân’ is een ambitieus en omvangrijk project dat resulteert in een ‘dikke pil’. Om er voor te zorgen dat het verhaal in 2018 (of eerder) compleet is én compleet wordt gehouden, kan niet snel genoeg worden gestart met het verwerven van draagvlak en geld voor een nadere uitwerking van het concept. Op grond van die nadere uitwerking zal subsidie aangevraagd moeten worden ten behoeve van een (project)organisatie die verantwoordelijk is voor de daadwerkelijke ontwikkeling en, na voltooiing, het beheren, bijhouden en verkopen van de informatie.

Verslag van de bijeenkomst volgt binnenkort.

Dichter Elmar Kuiper werd ter plaatse geïnspireerd tot het schrijven en voordragen van de volgende twee verzen.

______________________________________________________________________________________________

einstein

it is nacht en einsteins mailtsjes lizze
samar oer de strjitte

einstein kin net sliepe
de wyn hat in skerpe mûle

einstein wol aboutaleb wêze en gewoan
ris smout prate mei de minsken en greide
fûgelmolke, wetter, sâlt en âlde keallen
yn in kosmysk jaske stekke

einstein tinkt:

hat in stien ek ambysje? en past dy stien
yn it apparaat fan de gemeente?

einstein kin net sliepe

einstein wol takom jier
in boerka yn syn krystpakket

© Elmar Kuiper 2011
______________________________________________________________________________________________

syndroom

sjoch my oan, ik wol datst my oansjochst
en dat we prate mei-elkoar, net twitterje
om it leven, sms’e en blyn surfe oer it net

hjir bin ik, rûk myn liif
smyt it rapport oer dy rôt yn it fjoer
papier is kâld
âld en wiis is it lân dêrsto wennest

byt my sêft yn it ear
flústerje my ta dat ik der wêze mei
praat net oer abstrakte fammen en feinten
en ynkalkulearre gelok

smyt de brot derhinne
hingje de tema’s oan ’e wylgen
laitsje mar om ’e smoarge nâle fan de mienskip
hark! de voice of britswert sprekt

ik bin hjir, brûk myn account
ús reis nei de ivichheid duorret mar koart
krij myn hân fêst en lit in sucht
slûpe

ik ha juster noch
by de hynders fan haisma west
en hjoed in tel sprutsen
mei it laam fan god

© Elmar Kuiper 2011
_________________________________________________________________________________________

Doelstelling avond:
Kan een virtuele beleving de culturele waarde van Fryslân versterken? Wat zijn de kansen voor Fryslân als digitale regio (van Europa) vanuit de bril van culturele betekenis? Hoe kunnen moderne middelen helpen cultuur beleefbaar te maken? Welke kansen doen zich op dit gebied voor en welke conceptuele ontwikkeling vind er plaats richting 2018?

Inleiding:
1/ Bastiaan Blaauw / Monique Brinks (o.a. van www.scholtenhuis.nl): de zichtbaarheid van Fryslân door de toepassing van virtuele belevingen.
2/ Willem Reek -> Programma Digitale Agenda Fryslân (in Europa)
3/ Bert Looper -> Beschouwing over het belang van culturele overdracht.

Muziek:
Sytze Pruiksma

Kom je ook? Graag bericht naar info@stationfryslan.nl